Τα Ελληνάκια

 

τα ελληνακια εικόνες from Despina Zeka

τα ελληνάκια from Despina Zeka

25η Μαρτίου στην α΄τάξη

 

Χορός του Ζαλόγγου

Ποιοι ήταν οι Σουλιώτες
 

Οι κάτοικοι  ορεινής περιοχής της Θεσπρωτίας με την ονομασία Σούλι. Έζησαν εκεί από τον 16ου αιώνα έως το 1822, με ένα διάλειμμα 17 ετών (1803 - 1820). Υπήρξαν σκληροτράχηλοι πολεμιστές και είναι γνωστοί για τη μακροχρόνια αντιπαράθεσή τους με την Οθωμανική εξουσία και τη συμμετοχή τους στην Επανάσταση του 1821.

Ο Αλή Πασάς των Ιωαννίνων ήταν αυτός που τελικά τους υπέταξε. Η πρώτη εναντίον τους εκστρατεία πραγματοποιήθηκε την άνοιξη του 1789 και κατέληξε σε φιάσκο.Τον Ιούλιο του ίδιου χρόνου αναγκάσθηκε να υπογράψει συνθήκη ειρήνης με τους Σουλιώτες και να καταβάλει τους μισθούς των αρχηγών τους για την ασφάλεια της περιοχής. Αποτυχημένη ήταν και η νέα εκστρατεία του Αλή τον Ιούλιο του 1792. Τα κατάφερε με την τρίτη προσπάθεια, το 1800, όταν είχε φθάσει στην ακμή της δύναμής του, αλλά και πάλι χρειάστηκε τρία χρόνια για τους υποτάξει.

Οι Σουλιώτες κατοικούσαν σε 11 χωριά, σε μια περιοχή με απόκρημνους «υψηλούς και διαβόητους βράχους» (Κάλβος), που ορίζονται από δύο πασίγνωστες βουνοκορυφές, το Κούγκι και την Κιάφα.  Ήταν χωρισμένοι σε 47 μεγάλες οικογένειες (φάρες), με σπουδαιότερες αυτές των Ζέρβα, Τζαβέλα, Δράκου, Δαγκλή, Κουτσονίκα, Μπότσαρη, Καραμπίνη και Νίκα.

Οι Σουλιώτες θύμιζαν λίγο - πολύ τους αρχαίους Σπαρτιάτες. Από μικροί γυμνάζονταν στα όπλα και δεν γνώριζαν τίποτε άλλο, παρά την τέχνη του πολέμου. Άλλωστε, η φτωχή γη του Σουλίου μόνο λίγα ζωντανά μπορούσε να θρέψει. Έτσι, πουλούσαν προστασία στα γύρω χωριά και συχνά επιδίδονταν σε λαφυραγωγία για να εξασφαλίσουν τα προς το ζην. Τιμωρούσαν με θάνατο όσους παρέβαιναν τις συμφωνίες και τις ηθικές αρχές, γι' αυτό στην κλειστή κοινωνία τους ήταν κανόνας απαράβατος η αντεκδίκηση (βεντέτα). Ένα μέρος των εσόδων τους το κατέβαλαν στο Σουλτάνο για να εξασφαλίσουν την αυτονομία τους. Με την πάροδο του χρόνου εξελίχθηκαν σε μια ενοχλητική παρωνυχίδα για την Υψηλή Πύλη και μεγάλος πονοκέφαλος για τους ντόπιους αγάδες και μπέηδες, που έβλεπαν τους ανυπότακτους Σουλιώτες να οικειοποιούνται τις δραστηριότητές τους και να χάνουν μεγάλα εισοδήματα. Έτσι, από τις αρχές του 18ου αιώνα βρέθηκαν στο στόχαστρο του Σουλτάνου και της τοπικής οθωμανικής αριστοκρατίας.

Ο κλοιός έγινε ασφυκτικός για τους Σουλιώτες και στις 12 Δεκεμβρίου 1803, αναγκάσθηκαν να συνθηκολογήσουν. Ο βασικός όρος της συμφωνίας ήταν να εκκενώσουν τα χωριά τους συν γυναιξί και τέκνοις και με τον οπλισμό τους. Στις 16 Δεκεμβρίου χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες και άφησαν πίσω τους την πατρογονική γη.

Μόνο ο καλόγερος Σαμουήλ παρέμεινε στο Κούγκι με πέντε Σουλιώτες και μόλις πλησίασαν οι Τουρκοκαλβανοί έβαλε φωτιά στην πυριτιδαποθήκη της Μονής του Αγίου Αθανασίου, με αποτέλεσμα να συμπαρασύρει πολλούς στο θάνατο. Ο Αλή Πασάς θεώρησε το γεγονός παρασπονδία και ζήτησε εκδίκηση.

Η πρώτη φάλαγγα με επικεφαλής τον Φώτο Τζαβέλα έφθασε στην Πάργα ασφαλής και από εκεί διεκπεραιώθηκε στην Κέρκυρα. Η δεύτερη υπό τους Μποτσαραίους με κατεύθυνση τα Άγραφα, χτυπήθηκε από τον Αλή στη Μονή του Σέλτσου (20 Απριλίου 1804), με αποτέλεσμα να υπάρξουν πολλά θύματα. Η τρίτη φάλαγγα δέχθηκε επίθεση στο Ζάλογγο (16 Δεκεμβρίου 1803). Πολλοί φονεύθηκαν, ενώ 60 γυναίκες με τα παιδιά τους γκρεμίστηκαν στα βράχια για μην πιαστούν αιχμάλωτες. Η ηρωική αυτή πράξη αποτυπώθηκε ως χορός του Ζαλόγγου.Καθώς ο θρύλος, ήθελε τις Σουλιώτισσες να στήνουν χορό και να πέφτουν πιασμένες χέρι-χέρι στον γκρεμό.Το τραγούδι με το οποίο ο λαός "έντυσε" την ηρωική πράξη είναι το γνωστό "Έχε γεια καημένε κόσμε". (Λέγεται μάλιστα  ότι πολλά χρόνια μετά, κατά τη διάρκεια του αντιφασιστικού αγώνα, την περίοδο της γερμανικής κατοχής σπουδαίες αγωνίστριες ,τραγούδησαν το συγκεκριμένο τραγούδι μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα)

 

Ο χορός του Ζαλόγγου συγκλόνισε την κοινή γνώμη της εποχής. Ξεσήκωσε ένα πελώριο κύμα θαυμασμού και αλληλεγγύης για τον ελληνικό αγώνα αλλά και ενέπνευσε πολλούς καλλιτέχνες να  αποτυπώσουν με την τέχνη τους τη συγκλονιστική θυσία των γυναικών αυτών.

 Προς τιμή των ηρωίδων αυτών, που προτίμησαν τον θάνατο από την ατίμωση και τη δυστυχία, στήθηκε στην κορυφή του ιστορικού αυτού βράχου, ως σύμβολο μνήμης και αυταπάρνησης, ένα μεγαλειώδες μνημείο, εν έτει 1961, έργο του γλύπτη Γεωργίου Ζογγολόπουλου και του αρχιτέκτονα Πάτροκλου Καραντινού. Ο διάσημος γλύπτης κατάφερε να αποδώσει με τρόπο εύγλωττο τον χορό εκείνων των γυναικών, που συνδέθηκε με τη λύτρωση, την αγάπη για την ελευθερία, και τον αγώνα για τη ζωή. Πιασμένες χέρι-χέρι, καθώς σέρνουν τον χορό, οι γυναικείες μορφές μεγεθύνονται κλιμακωτά και στην άκρη του γκρεμού της θυσίας γιγαντώνονται, και μετατρέπονται σε μορφές τεράστιες, ηρωικές, σύμβολα αιώνια της θυσίας και της αγάπης για την ελευθερία, στον βωμό της οποίας δεν δίστασαν να θυσιάσουν όχι μόνον τη δική τους ζωή, αλλά και τη ζωή των παιδιών τους.

Το μνημείο, μήκους 18 μ. και ύψους 13 μ., εδράζεται σε μία λιθόχτιστη βάση, πάνω στην οποία έχουν τοποθετηθεί οι έξι γιγαντόσωμες αφαιρετικές μορφές των Σουλιωτισσών, κατασκευασμένες από οπλισμένο σκυρόδεμα επενδυμένο με περίπου 4.300 ασβεστολιθικούς όγκους, υπόλευκου χρώματος. Πηγαίνοντας κανείς στο μέρος αυτό πρέπει να ανέβει αρκετά σκαλιά, όμως η θέα από την κορυφή προς τον κάμπο της Πρέβεζας, τον Αμβρακικό Κόλπο και το Ιόνιο Πέλαγος είναι εντυπωσιακή και τον ανταμείβει με τον καλύτερο τρόπο.

Τα ελληνακια

τα ελληνακια εικόνες from Despina Zeka

ΜΑΝΑ ΜΟΥ ΤΑ ΚΛΕΦΤΟΠΟΥΛΑ

Να τανε το 21

Σαράντα παλικάρια

ΤΑ ΕΛΛΗΝΑΚΙΑ

τα ελληνάκια from Despina Zeka

Ο Θούριος του Ρήγα Φερραίου Βελεστινλή - Νίκος Ξυλούρης -

Ο Θούριος του Ρήγα Βελενστινλή

Ρήγας Βελεστινλής (1757 - 1798)

 πηγή: e-Alexandria. Η ελληνική Γραμματεία στον υπολογιστή σας]

Ο Ρήγας Βελεστινλής (ψευδώνυμο του Αντωνίου Κυριαζή) γεννήθηκε στο Βελεστίνο της Θεσσαλίας το 1757. Το Βελεστίνο είναι χωριό στη Θεσσαλία, κοντά στο Πήλιο, χτισμένο στη θέση της αρχαίας πόλης των Φερών, που έδωσε στον Ρήγα την προσωνυμία «Φεραίος». Ήταν γιος του εύπορου εμπόρου Κυριαζή και της συζύγου του Μαρίας και λόγω της καλής οικονομικής κατάστασης του πατέρα του είχε τη δυνατότητα να μορφωθεί. Τα μαθητικά του χρόνια τα πέρασε στη γενέτειρά του (όπου μαθήτευσε πλάι στον ιερέα του χωριού), στη Ζαγορά και στα Αμπελάκια. Σε ηλικία 20 ετών διορίστηκε για μικρό χρονικό διάστημα ως δάσκαλος στην κοινότητα Κισσού του Πηλίου αλλά κατηγορήθηκε για το φόνο ενός τούρκου στρατιώτη και κατέφυγε σε ομάδα αρματολών στον Όλυμπο.
Από εκεί έφυγε για τη μονή Βατοπεδίου του Αγίου Όρους, όπου συνδέθηκε φιλικά με τον καλόγερο Κοσμά. Το 1880  περίπου εγκαταστάθηκε στην Πόλη. Εκεί ο Ρήγας συνέχισε τις σπουδές του, έμαθε γαλλικά και γερμανικά και εισχώρησε στο φαναριώτικο περιβάλλον και στην Αυλή του Αλέξανδρου Υψηλάντη, τον οποίο ακολούθησε στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες, όταν ο τελευταίος έγινε ηγεμόνας της Μολδαβίας. Εργάστηκε επίσης ως γραμματικός στην Αυλή του ηγεμόνα της Βλαχίας Μαυρογένη, οικοδιδάσκαλος, διερμηνέας και μεταφραστής. Ακόμη είχε αναπτύξει εμπορικές δραστηριότητες και απέκτησε κτηματική περιουσία στη Βλαχία. Εκεί ο Ρήγας απέκτησε διοικητικά αξιώματα και, εμπνευσμένος από τη Γαλλική Επανάσταση και τα ιδανικά του Διαφωτισμού, συνέλαβε το σχέδιό του για την απελευθέρωση του υπόδουλου ελληνισμού.
Μετά τον αποκεφαλισμό του Μαυρογένη από τους τούρκους ο Ρήγας έφυγε για τη Βιέννη (1797), όπου εντάχτηκε στην εκεί ελληνική παροικία, και σε συνεργασία με γαλλικούς επαναστατικούς κύκλους και πράκτορές του συνέχισε την επαναστατική του δράση. Ήδη το 1790 είχε εκδώσει τα έργα του Σχολείον των ντελικάτων εραστών (6 διηγήματα με ηθικοπλαστικό περιεχόμενο μεταφρασμένα από το έργο του Γάλλου Restif de la Bretonne) και Φυσικής απάνθισμα (ένα βιβλίο με απλοποιημένες γνώσεις αστρονομίας και φυσιογνωσίας που συγκέντρωσε από γαλλικά και γερμανικά βιβλία), κατά τη διάρκεια μιας πρώτης, σύντομης παραμονής του στη Βιέννη. Στη Βιέννη τοποθετείται και η δεύτερη, από το 1797, περίοδος της γραπτής του δημιουργίας με έντονο πολιτικό χαρακτήρα.
Ηδη είναι επηρεασμένος από τις ιδέες της γαλλικής επανάστασης και τις νίκες του Ναπολέοντα. Έτσι στα δύο πρώτα έργα του κυριαρχούν οι ιδέες της ελευθερίας, της ισότητας, της ανάγκης για παιδεία και της ηθικής, παράλληλα με μια τάση μελαγχολίας (με αφορμή τα παραπάνω ο Δημαράς κατατάσσει τον Ρήγα στο κίνημα του προρομαντισμού), ενώ στα έργα του της περιόδου 1796-1797 (Ηθικός Τρίπους 1797, Νέος Ανάχαρσις 1797, και κυρίως Το Επαναστατικό Μανιφέστο και η δωδεκάφυλλη Χάρτα της Ελλάδος), ο πολιτικός προβληματισμός και η αγωνία για την ελευθερία του Γένους συμπορεύονται με πνεύμα ιστορισμού και αρχαϊσμού. Το Σύνταγμα (που εμπεριέχεται στο Μανιφέστο) και η Χάρτα του Ρήγα αποκαλύπτουν τον πρωτοπόρο πολιτικό στοχασμό του, ενώ ο Θούριος (ποίημα 126 στίχων) τον επαναστατικό λυρισμό του, και τον τοποθετούν στους πρωτεργάτες του Νεοελληνικού Διαφωτισμού. Ολα τα έργα του Ρήγα είναι γραμμένα στην καθομιλουμένη γλώσσα της εποχής του, γιατί πίστευε ότι μόνο μ’ αυτή τη γλώσσα μπορούσε να φωτιστεί ο λαός και να ανακτήσει την ελευθερία του.
Ομως η προσπάθεια του Ρήγα δεν έμελλε να είναι μακροχρόνια. Το Δεκέμβρη του 1797 ο Ρήγας καταδόθηκε για τη δράση του στην αυστριακή αστυνομία (από τον Κοζανίτη έμπορο Δημ. Οικονόμου) και τον συνέλαβαν στην Τεργέστη στο δρόμο του για τα νησιά του Ιονίου. Είχε σαν σκοπό να συναντήσει τον Μ. Ναπολέοντα, ενώ ο γαλλικός στρατός ήδη βρισκόταν στα Επτάνησα. Ο Ρήγας προσπάθησε να αυτοκτονήσει αλλά απέτυχε, όπως απέτυχαν και οι προσπάθειές να προκαλέσει την παρέμβαση του Γάλλου πρόξενου. Τελικά οι Αυστριακοί τον παρέδωσαν στους Τούρκους μαζί με 7 συντρόφους του στον πύργο Νεμπόιζα στο Βελιγράδι, όπου στραγγαλίστηκε 40 μέρες αργότερα, το 1798, σε ηλικία σαράντα ετών. Το μαρτύριο του Ρήγα είχε τεράστια απήχηση, ιδιαίτερα στα αστικά κέντρα της Ελλάδας και στις παροικίες του εξωτερικού. Τη σημασία της θυσίας του για το μέλλον του ελληνισμού πρόβλεψε προφητικά σχεδόν ο Κοραής, ήδη από το 1798: «...του αθώου αίματος η έκχυσις αύτη αντί του να καταπλήξη τους Γραικούς, θέλει μάλλον τους παροξύνει εις εκδίκησιν».

25η Μαρτίου 1821-Ήρωες

 Στους παρακάτω συνδέσμους μπορείτε να αναζητήσετε πληροφορίες για σημαντικούς ήρωες της ελληνικής επανάστασης, αλλά βεβαίως μπορείτε να αναζητήσετε πληροφορίες και για οποιονδήποτε άλλο ήρωα θαυμάζετε που δεν βρίσκεται στην παραπάνω λίστα.
http://www.matia.gr/7/73/7305/index.html
http://www.slideshare.net/MAGIANN/25-martioy-1821-oi
http://stoprotothranio.blogspot.gr/2011/03/1790-5-1825.html
http://stoprotothranio.blogspot.gr/2011/03/blog-post_24.html
https://docs.google.com/viewer?a=v&pid=sites&srcid=ZGVmYXVsdGRvbWFpbnxzeWxsb2dpc21vc2FyaXN0ZWFzfGd4OjIxMzUxNTY4NzY3YzkwN2U